кокосовая печь на остановке общественного транспорта

На што патрэбныя коксавыя печы, і як іх выкарыстоўваюць у краінах Еўропы?

13.01.2026 17:57 Коксавыя печы ў Торуні. Скрыншот з відэа ў Instagram. Крыніца: @kristina_sha_. Источник фото

«Зялёны тэлефон» расказаў, як коксавыя печы працуюць і чаму іх выкарыстоўваюць у некаторых гарадах Польшчы падчас моцных марозаў.
Читайте BGmedia в:

BGmedia звярнулася да аператара «Зялёнага тэлефона», каб даведацца пра коксавыя печы. Эколагі і спецыялісты па ахове навакольнага асяроддзя распавялі, што хоць кокс «чысцейшы» за звычайны вугаль, ён усё роўна вылучае значную колькасць забруджвальных рэчываў. Такія печы апраўданыя толькі ў экстрэмальных сітуацыях: падчас аварый на цепластанцыях, пры стыхійных бедствах або моцных марозах.

Чытайце таксама: Другі выпадак адстрэлу чорнага ваўка: эколаг тлумачыць, што не так з паляўнічай палітыкай у Беларусі

Коксавыя печы выкарыстоўваюцца ў розных краінах Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, дзе ёсць традыцыі выкарыстання коксавых абагравальнікаў і развітая вугальнай прамысловасць. Такія печы можна сустрэць у некаторых рэгіёнах Чэхіі, Славакіі, Літвы і Латвіі, асабліва на рынках, будоўлях і ў паўадкрытых грамадскіх месцах падчас халоднага сезону. Польшча — не выключэнне.

Як працуюць печы

Коксавыя печы — гэта спецыяльныя абагравальныя ўстаноўкі, дзе выкарыстоўваецца кокс, тэрмічна апрацаваны каменны вугаль. Ён мае больш высокі каэфіцыент карыснага дзеяння, гарчыць раўнамерна, практычна без дыму і забяспечвае стабільнае цяпло нават у адкрытых або паўадкрытых памяшканнях: рынках, кіёсках, будоўлях.

коксовая печь на улице
Коксавая печ каля прыпынку грамадскага транспарта ў Торуні. Скрыншот з відэа ў Instagram @kristina_sha_

Гісторыя выкарыстання печаў у Польшчы

Гісторыя выкарыстання коксавых печак у Польшчы пачалася пасля Другой сусветнай вайны. Традыцыйна ў краіне была развітая здабыча вугалю і коксахімічная прамысловасць, таму кокс стаў даступным і адносна зручным паліўным матэрыялам. У вулічных умовах ён аказаўся значна практычнейшым за звычайны вугаль: менш адчувальны да ветру і забяспечвае стабільнае цяпло на адкрытых пляцоўках і рынках.

Печы ў Польшчы

У польскім горадзе Торунь мясцовыя ўлады ўсталявалі невялікія вулічныя коксавыя печы на прыпынках падчас маразаў. Такія ж печы заўважылі ў на прыпынках Варшавы. Жыхары адзначаюць, што яны дапамагаюць перажыць моцны холад і забяспечваюць стабільнае цяпло нават на адкрытым паветры. Каментатараў пад ролікам прыемна ўразіў такі падыход. Нехта задаўся пытаннем, ці магчыма такую тэхналогію прымяніць у Беларусі, асабліва падчас моцных маразоў.

Ці можна такія печы прымяняць у Беларусі?

Для Беларусі ўжыванне коксавых печак, на меркаванне эколагаў «Зялёнага тэлефона», нерацыянальнае. У краіне няма ўласнай вытворчасці вугалю і коксу, усё паліва імпартуецца. Больш даступныя альтэрнатывы — газ, тарфяныя брыкеты, дровы. З экалагічнага і пажарабяспечнага пункту гледжання вулічныя коксавыя печы стварылі б тыя ж праблемы, што і ў Польшчы, але без сістэмных пераваг.

Хоць коксавыя печы — цікавы гістарычны і лакальны спосаб атрымання цяпла, іх сучаснае выкарыстанне абмежаванае экстрэмальнымі абставінамі і патрабаваннямі да экалогіі, паводле эколагаў «Зялёнага тэлефона».

Чытайце таксама: Наколькі шкодная дарожная соль, якой у Беларусі пасыпаюць вуліцы? Эколагі патлумачылі

Наш канал в Telegram. Присоединяйтесь!

Есть о чем рассказать? Пишите в наш Telegram-бот. Это анонимно и быстро

Eсли вы нашли ошибку, пожалуйста, выделите фрагмент текста и нажмите Ctrl+Enter.

Сообщить об опечатке

Текст, который будет отправлен нашим редакторам: